Сарсаз-Баграж авылы чишмәләре

Сарсаз-Баграж авылы, исеменнән үк аңлашылганча, сазлы урынга утырган. Чишмәләргә бай димәсәк тә,алар биредә шактый.

Югары очтан урманга таба барганда – “Аракы суы” чишмәсе, Оренбург урамында – “Антон кое”сы, басу артында – “Марҗый” һәм кыргыз очында “Чөкерей” чишмәләре бар.

Оренбург урамындагы чишмә акрын гына җир астыннан агып яткан. Шул тирәдә яшәүче Антон бабай Лукьянов заманында чишмәгә бура бурап куйган, тирә-ягын тәртиптә тоткан. Аның хөрмәтенә, халык чишмәгә “Антон кое”сы исемен кушкан. Бу чишмәдән бүген дә күпләр су ала. Мәктәп укучылары, бакча балалары экскурсиягә баралар.

Ә кыргыз очындагы “Чөкерей” чишмәсе элек урман эчендә булган. Суны 1950-1960 еллар тирәсендә авылга төшергәч, авыл халкы чишмәдән файдалана башлый. Суны авыл эченә торбалар ярдәмендә уздырганнар.

“Чөкерей” сүзенең килеп чыгышы турында бернинди язма да сакланмаган. Олы яшьтәге түтиләр: “Чишмә урман эчендә аккан вакытта авыл яшьләре җыелышып, аның янында төрле уеннар уйнаганнар, бер-берсе белән танышканнар, кавышканнар. Бәлки яшьләрнең чөкердәшеп сөйләшүләреннән чыккандыр”, – диләр. 

«Ике яр арасындагы чокырда урнашканга Чөкерей дип атаганнардыр”, – дигән фараз да бар. “Элекке вакытта чишмә, чөкер-чөкер килеп, дулкынланып, шаулап аккан, – дип үз фикерләрен җиткерә кайберәүләр. – Шуннан чыгып, бабайларыбыз “Чөкерей” дип атама биргәннәрдер”. Өч фикер дә кызыклы һәм чишмәгә туры килеп тора.

Ангелина Романова фотосы.