Туганайлар

Алача күлмәктән котылыйк

Карендәшләребезгә әйтәсе сүзләрем бар, шуларны "Туганайлар" гәҗите аша җиткерергә булдым.

Мин 74нче яшем белән барам. Без бәләкәй чакларда бәйрәмнәр вакытында әбиләрнең ничек киенгәннәрен язасым килә. Авыр заманалар, юк заманалар иде. Шулай булса да, әбиләрнең бәйрәмнәрдә кия торган затлы күлмәкләре, камзуллары бар иде. Минем әбием - Башкортстанның Бакалы ягыннан. Аның ут янып торган ал кәшимир күлмәген яхшы хәтерлим. Аскы өлеше - зәңгәр бәбәй итәкле иде. Кыр-кырлары укалап чигелгән. Бәйрәмнәрдә шәмәхә төстәге атлас ефәктән тегелгән озын камзул кия иде. Камзулының чит-читләре сары ука белән тотылган. Башына кырлары чуклы-чуклы итеп эшләнгән ефәк яулык бәйли - карап туймаслык инде менә. Бу киемнәре - бердәнбер түгел. Көндәлеккә кия торганнары да - матур, бизәкле басмадан иде. Өйдә сугылган алача күлмәкләрен кара эшкә киделәр. Боларны нигә язам? Безнең керәшенне беткән хәерче итеп күрсәтә торган киемнәр киеп, сәхнәләргә чыкканнарына җаным әрнегәнгә язам. Кызларыбызда - һаман шул - кызылга кара шакмак төшкән алача күлмәкләр. Үзләренә үлчәп тегелмәгәч, кайсы асылынган, кайсы төше тартып тора... Карап торсаң, гыйбрәт инде. Читләр безнең турыда ни уйлый икән? Бигрәк хәерче булган инде бу керәшеннәр, алачадан башка киемнәре дә булмаган, мескеннәрнең, диләрдер...
Карагыз әле сәхнәдәге татар кызларына. Татар ансамбле биючеләренә, җырчыларына күз салыгыз. Аларның киемнәре алтын ефәктән елык-елык итеп тора. Аларның да алачалары да, киндерләре дә булгандыр, югыйсә. Фольклор дигәч тә, фольклор бит әле ул басуда урак урганда җырлап йөрү генә түгел. Фольклор ул - кич утыру, түгәрәк уен әйләнү, солдат озату, туй үткәрү һәм башкалар. Әллә нинди хәерчеләр дә бәйрәмнәргә бәйрәмчә киенеп чыкканнар. Борынгы керәшен җыруының сүзләрен искә төшерсәк, анда шундый юллар бар:
Алача ла күлмәк и ал түгел,
Бер тиеннәр безгә мал түгел...
Ягъни, алача күлмәк безгә төс түгел, без маллы кешеләр, дигәнне аңлата. Ә без һаман саен, алачага әйләнеп кайтырга тырышабыз.
Шәһәрләрдә никадәр мөселман кибетләре ачылды. Күңелең нинди кием тели - рәхим ит, ал да ки. Керәшеннәр арасында да кибет тотарлык егетләр табылмасмы? Хәзерге заман керәшен киемнәре сатылсын иде анда. Модельер булмасам да, мин ул киемнәрне күз алдыма болайрак китерәм. Затлы тукымадан дөрес өлге буенча тегелергә тиеш алар. Бер-ике урынга керәшен атрибутикасы кертеп җибәрергә була. Я тәңкәләр тезәсең, я шул алача күлмәкне хәтерләткән аппликация беркетәсең. Урамнан барганда керәшен кешесе икәнлеге күренеп торсын. Үзе милли, үзе заманча, үзе матур булсын. Хәзер сәхнәгә кия торган киемнәребез, миңа калса, артистларны бизәми, киресенчә, кимсетә генә. Япь-яшь кызларга алача күлмәк киертеп, алардан карачкы ясыйлар. Ә бит бездә нинди генә талантлар юк! Аларны күрсәтергә эфир вакытын да жәлләмәсәләр, бигрәк тә шәп буласы. Ул эфирлар безнең кулларда түгел шул...
Башлаган фикеремә кире кайтып, шуны әйтәсем килә: борынгыдан безнең әбиләр затлы күлмәкләр кигәннәр икән, нигә без аларны хәерче итеп күрсәтергә тиеш? "Туым җондызы" конкурсында да, "Питрау чибәре"ндә дә, "Җырлыйк әле"дә дә заманча керәшен күлмәге кисен яшьләребез. Матур булып йөрсеннәр.

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 25 май 2018 - 15:32
    Кряшены — участники фотопроекта «Дружба народов Татарстана» ​​​​​​​Героями фотопроекта стали представители национально-культурных автономий Ассамблеи народов Татарстана, в том числе и представители Общественной организации кряшен республики
    27
    0
    0
  • 25 май 2018 - 15:31
    Алёна Харитонова стала помощником замминистра Ведущий специалист Общественной организации кряшен Республики Татарстан Алёна Харитонова перешла на новую работу. С апреля текущего года она является помощником первого заместителя министра экологии и природных ресурсов Республики Татарстан.
    42
    0
    0
  • 25 май 2018 - 14:59
    Алиса возглавит многонациональную смену республиканского лагеря Завтра, 26 мая, на базе детского оздоровительного лагеря "Мечта" на берегу Камы возле села Соколка Мамадышского района открывается республиканская многонациональная смена "Дуслык", ориентированная для детей разных национальностей, проживающих в республике Татарстан. Приказом Министра образования республики, начальником многонациональной смены назначена Алиса Спиридонова - руководитель молодежного крыла Общественной организации кряшен.
    31
    0
    0
  • 25 май 2018 - 13:56
    Пропал ребенок – что делать? «Ведь так не бывает на свете, чтоб были потеряны дети» – всем известная строчка из песни Мамонтенка никого не оставляет равнодушным. Ведь дети – это самое дорогое, что есть у родителей. Между тем, по статистике каждый год в России пропадает 45–50 тысяч детей. В преддверии летних каникул будет уместно напомнить родителям и детям об основных правилах безопасности
    17
    0
    0
  • 24 май 2018 - 15:32
    Бүләккә — телевизор 2018 елның икенче яртыеллыгына "ТАТМЕДИА" АҖ чыгаручы өч һәм аннан күбрәк басмага язылучылар традицион акциядә катнашып, кыйммәтле бүләкләр ота ала
    23
    0
    0
  • 24 май 2018 - 14:17
    Синоптики Татарстана предупреждают о грозах и сильном ветре Порывы ветра будут достигать 17 м/c, а при грозах – 20 м/с.
    54
    0
    0
  • 24 май 2018 - 13:35
    Юная кряшенка Анастасия Соколова - лауреат Международного конкурса 20 мая в Культурном центре «Московский» прошёл II Международный конкурс детских, юношеских, молодёжных, взрослых творческих коллективов и исполнителей «Творческий успех»
    88
    0
    2
  • 24 май 2018 - 12:42
    Керәшен Сәрдәсе һәм Әлбәден авыллары "Музейда төн" бөтенроссия акциясендә катнашты Өлкәннәр район тарихы буенча сорауларга җавап биргәндә, сабыйлар музей экспозицияләре арасыннан татлы хәзинә эзләделәр.
    57
    0
    0
  • 24 май 2018 - 11:26
    “Туганайлар” - һәр өйгә Бу көннәрдә Татарстанда вакытлы матбугатка язылу кампаниясе гөрли. “Туганайлар” культура-агарту газетасы – Россиядә керәшеннәр өчен басылучы бердәнбер басма
    48
    0
    0
  • 24 май 2018 - 11:24
    Янсуарга Симек бәйрәменә Вадим Захаров килә Видео Халкыбызның җәйге бәйрәмнәренә старт бирелде
    57
    0
    0
Реклама
  • 4 май 2018 - 16:28
    Правнуки рассказывают о своем прадеде (http://pestrecy-rt.ru/)
  • Закрытие IV Форума кряшенской молодёжи Фоторепортаж
  • Волнуют ли кряшенскую молодёжь вопросы семьи? ФОТОРЕПОРТАЖ
  • "Айбагыр" Олы көн 2018
  • Чему научились делегаты Форума на мастер-классах ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Открытие IV форума кряшенской молодёжи ФОТОРЕПОРТАЖ
  • Как делегаты IV Форума провели первый день
  • В Кировской области впервые прошел семинар по наследию кряшен
  • 25 май 2018 - 16:55
    Кряшены отмечают знаменательную дату
    ​​​​​​​Сегодня день рождения Общественной организации кряшен Республики Татарстан. Ровно 11 лет назад, в день святой Троицы, прошла учредительная конференция, где была создана организация, руководителем которой был избран Иван Егоров
    22
    0
    0
Ночной режим